Projected long-term dance infusion project:
EUSKAL DIASPORA ETA
DANTZA: LOTURA ETA MOTIBAZIOA
Donostian, 2007.go
uztailaren 6ean NABO eta IKERFOLKeko zenbait partaideen artean egindako bileran
hitzegindakoa.
Bertan, Ameriketako
Estatu Batuetan, euskal diasporak dantzari eta inguruan sortzen diren gaiei
buruz lotutako zenbait arazo nabarmendu ziran:
-
Aspaldi honetan
dantza maila (exekuzio eta ezaguerari dagokionez) ez da ona: ez da ondo
dantzatzen.
-
Egiten diren
dantzen esanahi eta histori etnografiko minimo bat ez da ezagutzen. Taldeek
ez dakite ezer dantzatzen dutenaren esanahiaz eta bere testuinguru
historiko, sozial, erritual eta abarrez. Ezinezkoa zaie, beraz, beraien
saioetan, egiten dutenaren esanahi eta transzendentziari buruz aurkezpen
minimo bat egitea, guzti honek duen garrantziarekin euskal komunitatearen
aurrean.
-
Egoera horretan
dantza ez dago behar adineko duintasunari lotua eta nekez identifikatzen da
euskal identitatearen osagai baliagarri bezala. Jendea ez da arro sentitzen
dantzaria izateagatik.
Hiru arazo horiek
identifikatuta, gauza da zer egin dezakegun guk egoera horri buelta emateko.
Ondoren, gu denok egin genituen hausnarketak horretan saiatu ziren, ondorengo
esparru hau kontutan hartuta:
-
Komunitateari begira: Ipar Ameriketako euskal komunitatea hartu genuen
kontutan (Lisa, John eta Enrikerena zelako). Zer egin besteekin?.
Testuingurua ezberdina dela kontutan hartuta, gero ikusi behar: egoera
bakoitzak bere erantzuna eskatzen du.
-
Epe motzera
begira: bi urtera gehienez. Planteatzen den esperientziak erakutsiko
digu epe luzekoa nola bideratu.
-
Ondoren
proposatzen diren ideiak oso maila orokorrean ipini behar dira. Helburu
bat dute nagusiki: talde eragileari motibazio eta ilusioa sortzea.
Ideiak badaude, esperientzia ere bai eta egin liteke.
PROPOSAMENAren ildo
nagusiak, honako hauek lirateke:
-
Helburu
konkretu bat:
Euskal diasporaren 2.009ko kongresu nagusiari begira dantza ikusikzun handi
bat egitea. Ikuskizun hori, Argiak egindako Zortziko eta Alakiketan
ikusgarrien ildotik joan daiteke. Horretarako zenbait faktore kontutan hartu
behar dira:
·
Ikuskizuna medio bat
da Euskal Herriko eta Ameriketako dantzarien artean harremanak bideratzeko eta
modu horretan bigarrenek ikasteko bide bat izan dezaten.
·
Ikuskizunaren ikuspegi integrala,
dantza guztiek lotuko dituena emaitza bakar batean. Derrigorrezkoa da
zuzendaritza artistiko eta sortzaile bakar bat. Prestatu behar dena ez du zer
ikusirik Dantzari Egunek ematen dituzten alardeekin.
·
Partaidetzan oinarrituko da:
Euskal Herritik eta Ipar Ameriketatik bildutako dantzarien bidez.
·
Errepikatzea ahalbidetu behar da:
geroa, beste leku batzuetan egin ahal izateko esperientzia horrek dituen
abantaila guztiekin.
·
Faktore
motibatzaile garrantzitsu bat izan liteke:
3. arazoari modu konkretuan erantzuten hasteko.
-
Plangintza bat:
zehaztu beharko dena ikuskizun hori martxan jartzeko. Hau da benetan
interesgarria, ahalbidetuko dituen ekintzan direla medio. Adibide batzuk:
o
Tailer
edo “Workshop”
praktikoak:
§
Dantza
preklasikoak eta Dantza Maisuak:
Gipuzkoa eta Zuberoako tradizioen inguruan Jira Galdua aldizkarian azaldutako
ereduak jarraituaz.
§
Dantza
sozialak:
ingurutxo, jauziak, kontradantzak, mutil dantzak, eta abar.
§
Haur
dantzak:
joko dantzatuak eduki interesgarri bezala ikastoletan zabaltzeko.
§
Protokoloen eta erritoen gizarteratzea:
soka dantza, ezpata dantza eta antzeko protokoloak nola birgizarteratu gaur
egun.
§
Arrabita:
biolin tradizionalaren klabeak euskal tradizioan zeintzuk diren ikusi eta
lantzeko aukera.
§
Janzkera
zibila:
Atondu egitasmoaren inguruan, jantzi tradizionalaren erabilpen zibila nola
antolatu. Anek argitaratu berria duen liburuan oinarritua.
§
Koreografi berri bat nola prestatu:
bertako talde bati egokitua.
o
Hitzaldiak eta mahai inguruak:
§
Koreografiak
eta kreazioak dantza tradizionalean.
§
Argiaren
azken espektakuloen aurkezpena: Pas de Basque, Axeri Boda
§
Argia,
memoriaren harian: ikerketatik sorkuntzara, 40 urteko historia.
§
Atondu:
janzkera zibilaren garapena eta dantzarako jantzien planteamendua.
o
Dantza
ganbara:
lagunarteko dantza saioa, dantzatzea atsegin zaigulako.
Modu honetan
ekintza hezitzaile hauek ez dira hutsean eraikitzen, helburu zehatz bat dute
(ikuskizuna) eta modu horretan erakargarriagoak izango dira.
Bistan denez, hau
litzateke modu bat 1. eta 2. arazoei eta baita 3. arazoari ere erantzun bat
emateko modua.
-
Festak eta
erritoak:
aurreko bien parean ipinita fronte berri bat irekiko ligukeena. Herri eta
testuinguru zehatz bat hartuta, nola erritualizatu festa edo ospakizun bat:
aginte publikoaren parte hartzea (sokadantza), eguberri eta inauterietako
kortejoak, euskal jaiak (jantzi zibilaren inguruan), dantza sozialak (dantza
ganbara) eta abar. Horretarako beharrezkoa litzateke herri edo komunitate
bateren bat prest egotea.
Planteamendu honek
beste balio baten aurrean jartzen gaitu: dantzaren (eta bide batez musika eta
jantzien) gizarteratze edo sozializazioaren aurrean. Dokumentu honen hasieran
aipatu diren arazoetatik haratago, proposamen honek beste bide interesgarri bat
irekitzen du.
Ziur nago ideia
hauek beste berri batzuk ekarriko dituztela luze gabe.
